De gouden generatie 1965-1974

Op 24 januari 1965 debuteert Rinus Michels als coach van Ajax. Het gaat slecht met Ajax en aan Michels de taak Ajax omhoog te tillen. Dat seizoen wordt men slechts 13e, een dieptepunt in de geschiedenis. Een speler die Ajax naar grote hoogte zou tillen was twee maanden daarvoor gedebuteerd op 15 november 1964, tegen GVAV. Hij scoorde meteen in zijn eerste wedstrijd. Hier heb ik het natuurlijk over Johan Cruijff, de beste voetballer die Nederland ooit gekend heeft, en ook Europees voetballer van de eeuw.
Michels had, met Cruijff als belangrijkste pion, dus de taak om Ajax ook eens internationaal op de kaart te zetten. In zijn eerste volledige seizoen als trainer werd Ajax meteen kampioen, en mocht het jaar erop dus spelen in de Europacup voor landskampioenen. Ajax lootte het Turkse Besiktas Jimmastiek Külübü en won thuis met 2-0 en uit met 2-1. Liverpool-keeper Lawrence tijdens de legendarische mistwedstrijd, Ajax-Liverpool (7 december 1966). In de verte zijn in de mist nog enkele spelers zichtbaarIn de volgende ronde moest Ajax tegen een hele grote. FC Liverpool was namelijk de volgende tegenstander, en Engeland was toen het allerbeste voetballand. Liverpool dacht Ajax makkelijk op te kunnen rollen. Het liep anders. Het werd de legendarische mistwedstrijd, de doorbraak van Ajax op het Europees niveau. Het was die avond erg mistig, en er was twijfel of de wedstrijd door zou gaan, maar mede onder druk van de trainer van Liverpool, Bill Shankly ging de wedstrijd toch door. De wedstrijd was volgens hem toch maar een formaliteit, en hij wilde geen uitstel omdat Liverpool voor de competitie enkele dagen later tegen Manchester United moest. Hij zei: "Behalve dat ik de Europacup wil winnen, wens ik ook die Engelse titel niet uit handen te geven." Ajax speelde een weergaloze wedstrijd, en won met 5-1. De meeste mensen op de tribune konden de doelpunten niet zien, ze gingen gewoon juichen als er ergens anders werd gejuicht. Dat gaf wel aan hoe mistig het was. Ondanks het feit dat Ajax zo goed speelde en met 5-1 gewonnen had, was Shankly absoluut niet overtuigd. Hij zei: "Thuis winnen we wel met 7-0" en ook zei hij: "Die doelman Bals, die ik overigens nog niet in mijn dertiende team zou opstellen, krijgt bij ons een drukke avond. (..) Ajax is naar Engelse maatstaven gerekend, niet meer dan een derde divisieteam, en dankt die 5-1 zege voornamelijk aan onnozele goals." Doelman Bals speelde daarentegen een fantastische wedstrijd in Liverpool, en het werd 2-2 dus Ajax was door. De volgende ronde werd Ajax te veel. Tegen Dukla Praag werd het thuis 1-1, en uit verloor men met 2-1 zodat ook dit Europacupavontuur afgelopen was.

Een jaar later, in 1967 moest Ajax tegen Real Madrid in de eerste ronde. Een heel erg zware loting want Real Madrid was een topteam. Ze hadden toen al 6 keer de Europacup 1 gewonnen. Ze wonnen hem zelfs 5 keer op rij (1956-1960) en twee seizoenen voor Madrid tegen Ajax moest (1966) hadden ze hem weer gewonnen. Ajax speelde thuis met 1-1 gelijk, en uit moest het dus gaan gebeuren. Daar was het na de reguliere speeltijd weer 1-1 en dus moest er verlengd worden. Na twee minuten kreeg Johan Cruijff een fantastische kans, maar hij miste. Een paar minuten later scoorde Madrid wel en dus lag Ajax er weer uit.

1968-1969

Het volgende seizoen, 1968-1969, schakelde Ajax eerst FC Nürnberg uit(uit 1-1, thuis 4-0) en daarna Fenerbahçe (2x 2-0). In de kwartfinale werd Ajax gekoppeld aan Benfica uit Lissabon. Een grote club, in 1961 en 1962 hadden ze de Europacup 1 al eens gewonnen, en ze hadden ook een van de wereldspelers van dat moment: Eusebio. Ajax speelde eerst thuis, in het Olympisch stadion. Er lag toen een dikke laag sneeuw, wat vooraf als voordeel werd gezien voor Ajax, want de Portugezen waren absoluut niet gewend aan zulke weersomstandigheden. Maar tijdens de wedstrijd bleken de Amsterdammers veel meer moeilijkheden te hebben met het veld dan de Portugezen. Benfica won met 3-1, zodat Ajax zo goed als uitgeschakeld was. De uitwedstrijd was niet eens in Nederland te zien omdat Ajax kansloos werd geacht. Maar het liep anders, Ajax speelde goed en stond bij rust al 3-0 voor! Na rust ging het minder, en Benfica scoorde ook tegen. Bij het einde van de wedstrijd was het 3-1, en dus moest er een beslissingswedstrijd gespeeld worden. Deze werd gepland in het Parc des Princes stadion in Parijs. Deze wedstrijd werd verplaatst naar het Stade de Colombes omdat er in Parc des Princes niet genoeg plaatsen waren. Het Stade de Colombes was een oud stadion, er waren zelfs geen lichtmasten, en daarom werd de wedstrijd om drie uur 's middags gespeeld. Veel mensen kregen vrij en en was het openbare leven lag bijna stil. Er waren heel veel Nederlanders in het stadion (40.000 tegen 15.000 Portugezen),de spanning was groot, en in de wedstrijd was het spel daar ook naar. Na 90 minuten was de stand nog steeds 0-0, en dus werd er verlengd. Al na 3 minuten scoorde Johan Cruijff. Opeens was er vuur in het hele team, en daarna scoorde Ajax nog twee keer, zodat de halve finale was bereikt.
In de halve finale stuitte Ajax op het onbekende Spartak Trnava uit Tsjecho-Slowakije. Thuis won men met 3-0, zodat de uitwedstrijd niet meer dan een formaliteit was. Daarin verloor Ajax 'maar' met 2-0 zodat Ajax als eerste Nederlandse club de finale van de Europacup bereikte.
De tegenstander daarin was AC Milan, dat in de ronde daarvoor Manchester United had uitgeschakeld. AC Milan was duidelijk een maatje te groot, Ajax verloor met 4-1. De enige Ajax-goal kwam op naam van Velibor Vasovic, uit een strafschop.

1970-1971

In het seizoen dat Ajax zijn eerste Europacup finale speelde deed Ajax het in de competitie minder, en werd tweede achter Feyenoord. Het jaar daarna speelde Feyenoord dus in de Europacup, en won die ook. Ajax daarentegen kon in de Jaarbeursstedenbeker (de huidige UEFA-cup) niet verder komen dan de halve finale. Dat seizoen werd Ajax wel kampioen en dus mocht Ajax proberen of het nu wel lukte in de Europacup. Ajax moest in de eerste ronde tegen 17 Nëndori Tirana. Men verwachtte wel problemen, maar niet wegens de voetbal kwaliteiten, maar vanwege de autoriteiten van het communistische Albanië. Vooraf maakten die namelijk bekend geen langharige mannen en kortgerokte dames toe te laten. Het viel allemaal nog wel mee. Ook het Albanese team viel mee, mede omdat in de eerste helft sterspeler Kazanxhi niet van de partij was. Zijn voetbalschoenen waren namelijk door de scheidsrechter afgekeurd en hij had geen andere. Pas in de rust kwamen er schoenen die hij aankon. Uit werd het 2-2, en thuis won Ajax met 2-0, zodat Ajax zich op kon maken voor de tweede ronde tegen FC Basel uit Zwitserland. Thuis won Ajax gemakkelijk met 3-0 en uit won Ajax met 2-1 zodat Ajax in de kwartfinale zat. In die kwartfinale stuitte Ajax op een tegenstander van een groter formaat. Men moest namelijk tegen Celtic, dat het jaar ervoor de finale van Feyenoord had verloren. Ajax speelde thuis een grandioze wedstrijd en won met 3-0. Uit verloor Ajax met 1-0. In de halve finale was Atletico de Madrid de tegenstander. Uit kreeg Ajax het moeilijk, maar omdat Ajax zeer goed verdedigde kon Atletico maar 1 maal scoren. Thuis overdonderde Ajax Atletico (3-0) en Ajax stond weer in de finale. De finale werd gespeeld op Wembley, in London. De tegenstander was het Griekse Panathinaikos. Ajax speelde niet goed, voornamelijk door de zenuwen, maar won met 2-0, mede door het zwakke spel van de Grieken. De goals kwamen op naam van Dick van Dijk en Arie Haan. Nu had Ajax de prestatie van Feyenoord geëvenaard en kon Ajax de Cup omhoogtillen.

Aanvoerder Velibor Vasovic schudt de hand van voorzitter Jaap van Praag, en zal daarna de cup uitgereikt krijgen. Daarachter in het geel keeper Heinz Stuy.

1971-1972

Rinus Michels was inmiddels vertrokken naar Barcelona, en de nieuwe coach was de Roemeen Stefan Kovacs. Ajax was geplaatst voor de Europacup door de finale te winnen, want Ajax was geen landskampioen geworden. In de eerste ronde had Ajax geen problemen tegen Dynamo Dresden (thuis 2-0, uit 0-0), en ook Olympique Marseille was geen probleem, want Ajax won uit met 2-1, en thuis met 4-1. In de kwartfinale stuitte men op Arsenal. Tegen The Gunners (de bijnaam van Arsenal) won Ajax thuis met 2-1, zij het moeizaam, de Londenaren schuwden harde tackles niet, vooral Johan Cruijff had het zwaar te verduren. Ook in Londen was dat zo, en Cruijff had 5 pijnstillende injecties nodig om te kunnen spelen. Maar Ajax won wederom, met 1-0, door een eigen doelpunt van de Engelsen. In de kwartfinale kwam Ajax een oude bekende tegen. Men moest weer tegen Benfica. Dit vonden de meeste Ajacieden niet erg, De huldiging na het veroveren van de tweede Europacup in 1972want anders had Ajax tegen FC Internazionale gemoeten, en hun extreem verdedigende catenaccio werd zowel gevreesd als verafschuwd. Thuis won Ajax met 1-0, door een doelpunt van Sjaak Swart. Het was een kopbal waarover hij achteraf zei: "Ik moest toch toevallig die kant uit". Uit speelde Ajax gelijk met 0-0, en zo stond Ajax weer in de finale. Deze keer was het Italiaanse FC Internazionale de tegenstander, in de Kuip in Rotterdam. Ajax domineerde de hele wedstrijd, maar kwam pas na rust tot scoren. Beide doelpunten kwamen op naam van Johan Cruijff, de uitblinker. Pas na deze finale werden Ajax en Cruijff echt internationaal gewaardeerd. Met deze overwinning op Inter had Ajax voor een uniek feit gezorgd. Ajax had namelijk de landstitel en de nationale beker al gewonnen, en dat betekent dus dat Ajax de allereerste club was die de "treble" heeft gewonnen: landskampioenschap, beker en Europacup 1 in 1 jaar.

Hier wordt Cruijff van het veld gedragen in de uitwedstrijd tegen Independiente.Na het winnen van de Europacup mag je altijd spelen voor de wereldbeker. In 1971 weigerde Ajax te gaan spelen voor de wereldbeker, omdat die wedstrijden meestal eindigden in een ordinaire schoppartij. Maar in 1972 durfde Ajax het toch aan. De tegenstander was het Argentijnse Independiente. De bijnaam van deze club was: "de hardste club van het zuidelijk halfrond". Dit voorspelde dus niet veel goeds. Toen Ajax in het vliegtuig zat kwam er een anoniem telefoontje binnen bij de reisorganisatie dat Cruijff ontvoerd zou worden. Zonder er in de pers iets van bekend te maken werd Cruijff extra beschermd. Hij wist het zelf niet eens. De wedstrijd zelf werd een hele harde. Cruijff werd, nadat hij in de zesde minuut al gescoord had, in de zesentwintigste minuut uit het veld geschopt (zie foto volgende bladzijde).Ook daarna bleef het een verschrikkelijk grove wedstrijd, er werd geslagen, geschopt, gespuugd, enz. De eindstand was 1-1. De wereldbekerNa deze wedstrijd was iedereen het erover eens: "dit doen we nooit meer". 23 jaar later speelde Ajax wel weer voor de wereldbeker, maar toen waren de omstandigheden drastisch veranderd.
Maar Ajax moest nog wel een thuiswedstrijd spelen. Die wedstrijd was minder hard dan de wedstrijd in Buenos Aires. Wel gebeurde er nog het een en ander, onder andere werd Sjaak Swart nog de wedstrijd uitgetrapt. Ook waren de Argentijnen niet tevreden met de organisatie, ze eisten zwaar bewapende militairen langs het veld om hun veiligheid te garanderen, dat waren ze namelijk gewend, want in Argentinië was dat wel nodig. Ondanks deze problemen speelde Ajax goed, en won met 3-0, mede door twee doelpunten van Johnny Rep. Ajax had nu voor de eerste keer in de historie de wereldbeker gewonnen.

Glasgow Rangers, uit Schotland, was in het jaar dat Ajax de tweede Europacup won 100 jaar geworden. Ter ere daarvan wilden ze een wedstrijd organiseren tussen de winnaar van de Europacup voor landskampioenen en die voor bekerwinnaars (in dat jaar Glasgow Rangers). Zo was de Supercup geboren. Deze bestond uit een uit- en een thuiswedstrijd. Ajax won beide wedstrijden, uit met 3-1, thuis met 3-2. Zo was Ajax de eerste winnaar van de Europese Supercup.
Met het winnen van deze prijs had Ajax alweer iets unieks gepresteerd: Ajax had in een seizoen alle 5 te winnen prijzen gewonnen: landskampioenschap, beker, Europacup 1, wereldbeker en de Europese Supercup. Een prestatie die tot op de dag van vandaag nog nooit herhaald is.

1972-1973

Het seizoen na het winnen van de tweede Europacup zat Ajax weer in de strijd. In de eerste ronde werd Ajax uitgeloot, zodat meteen aan de tweede ronde kon worden begonnen. De tegenstander was het Bulgaarse CSKA Sofia. Met deze club had Ajax niet zoveel problemen, uit won Ajax met 3-1, en thuis met 3-0. Daarna was het grote Bayern München de tegenstander. Thuis overklaste Ajax de Duitsers: 4-0. Uit kreeg men het moeilijker: Bayern speelde keihard (Horst Blankenburg en Gerrie Mühren werden uit de wedstrijd geschopt) en Ajax miste Cruijff, die in de eerste wedstrijd nog 2 maal gescoord had, wegens een knieblessure. Volgens de Ajax-dokter had hij wel mee kunnen gaan naar München, maar hij weigerde. Dit zorgde voor een rel rond Cruijff. Zijn medespelers waren zo boos dat ze erover dachten om hem te ontheffen uit zijn functie als aanvoerder. Ondanks deze problemen won Ajax met 2-1. De volgende ronde was Real Madrid, net als in 1967, de tegenstander. Toen werd er verloren, maar nu won Ajax beide confrontaties: thuis 2-1, uit 1-0. Vooral bij de uitwedstrijd speelde Ajax magistraal. Dit werd gekenmerkt door een vernedering van Real Madrid door Gerrie Mühren. Hij hield tijdens de wedstrijd de bal enkele keren hoog.
Cruijff tilt de 3e Cup op. Alle spelers hebben op deze foto de shirts aan die ze geruild hebben met de Juventus spelers. Op deze manier bereikte Ajax voor de 4e keer in 5 jaar de finale. Deze keer was Juventus de tegenstander in Belgrado. Ajax speelde heel verdedigend tegen de Italianen, omdat Ajax al na 4 minuten op voorsprong kwam. Die voorsprong kwam niet in gevaar zodat Ajax voor de derde keer op rij de Europacup veroverde.
Na deze prestatie speelde Ajax niet voor de wereldbeker wegens de slechte ervaringen . Wel speelde Ajax voor de Supercup, tegen AC Milan. Uit verloor Ajax met 1-0, maar thuis won Ajax met 6-0(!) zodat de Supercup nog een jaar langer in Amsterdam bleef.

Na dit seizoen was het afgelopen met de hegemonie van Ajax. Cruijff vertrok, net als trainer Kovacs, Neeskens, Rep. Swart en Keizer stopten, zodat er van het team weinig overbleef.

Johan Cruijff

Cruijff in actie tegen Haarlem (1972) Zonder twijfel is Johan Cruijff de beste Nederlandse voetballer ooit. Hij won vele prijzen, zowel met zijn team als individueel. Hij won bijvoorbeeld 3 Europacups, 1 wereldbeker en vele landstitels. Hij werd 3 maal Europees voetballer van het jaar, en is onlangs Europees voetballer van de eeuw geworden. Cruijff was een speler met een prachtige techniek, maar ook tactisch stond hij zijn mannetje. In het begin, toen hij als 17-jarige debuteerde gaf hij zelfs de spelers die al 10 of 15 jaar voetbalden aanwijzingen! Hij was dus een speler met een sterke eigen wil. Dit valt ook te zien aan de conflicten die hij heeft gehad met het bestuur. Hij was namelijk, zoals veel grote spelers een man die snel conflicten kreeg. Bijvoorbeeld tegen Bayern München, toen hij niet mee wilde, of in 1983 toen hij na ruzie met voorzitter Harmsen voor een jaar naar aartsrivaal Feyenoord ging, of toen hij opstapte als trainer van Ajax (wegens conflicten met het bestuur). Ook kenmerkend was de afscheidswedstrijd van Cruijff tegen Bayern München die met 8-0 verloren ging. Als speler speelde hij bij Ajax, Barcelona, de Los Angeles Aztecs, Washington Diplomats, Levante(Spanje) DS'79, weer Ajax en Feyenoord.
Ook als trainer ging het goed. Met Ajax won hij twee maal de beker en 1 maal de Europacup voor Bekerwinnaars. Met Barcelona werd hij enkele malen kampioen, en won hij de Europacup 1.

Pagina gemaakt op 20 juli 2000
Copyright 2000 Marco Meeuwse
e-mail adres: ajaxchampy@hotmail.com